Noclegi szklarska poręba

współbiesiadników, których, czytając te kartki, tak ogrom nie pragnęlibyśmy poznać, a którzy nie pozostawili we mnie żadnego śladu ciekawych wspomnień —- mogłem to sobie jeszcze jakoś wytłumaczyć. Mimo naiwność Goncourta, który jakość anegdoty oceniał na zasadzie mniejszej lub większej dystynkcji narratora, mogło dziać się doskonale, że i ludzie przeciętni widywali w życiu lub znali ze słyszenia rzeczy ciekawe i przekazywali je innym z kolei. Goncourt umiał słuchać, jak umiał patrzeć; a ja nie umiałem. A zresztą każdy z owych faktów trzeba by osądzić z osobna. Pan de Guermantes na pewno nie zapisał się w moich wrażeniach jako ów czarujący wzór młodzieńczych wdzięków, który moja babka tak pragnęła poznać, mnie zaś na podstawie Pamiętników pani de Beausergent stawiała za wzór niedościgły. Pomyślmy jednak, że Błażej miał wtedy lat siedem, że pamiętnikarką była jego ciotka i że nawet mężowie, którzy mają się rozwieść, nim upłynie kilka miesięcy, wychwalają nam znakomicie swoje żony. Sainte-Beuve poświęcił jeden ze swoich najładniejszych wierszy pojawieniu się u źródła dziewczynki uwieńczonej wszelkimi przymiotami i rzadkim wdziękiem, małej de Champlâtreux, która nie miała chyba wtedy jeszcze lat dziesięciu. I chociaż hrabina de Noailles, genialna poetka, odnosiła się do swojej świekry, księżnej de Noailles z domu Champlatreux, z uwielbieniem nader tkliwym, możliwe, że gdyby musiała naszkicować jej portret, kontrastowałby on dość żywo z portretem, jaki Sainte-Beuve nakreślił o pięćdziesiąt lat wcześniej.
Co bardziej może zbijałoby z tropu, to ów stan pośredni, to ci ludzie, o których pogłoski każą się spodziewać czegoś więcej niż pamięci zdolnej zatrzymać interesującą anegdotę, chociaż nie znajdujemy, jak w przypadku Vinteuilów czy Bergotte'ów, potwierdzenia naszego sądu w ich dziele, gdyż go nie stworzyli, a tylko — ku naszemu wielkiemu