Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 1
" wybraliśmy dla tego, że była napisana owem charakterystycznem "zwierciadlanem," czyli "odwrotnem"   "

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 2
" pismem, występującem tak często i na dzisiejszych posiedzeniach spirytystycznych. Tekst łaciński, poczynający się z prawej strony od wyrazu: "Nos" — "My, " opiewa, iż całe piekło z Lucyperem na czele przyjmuje pakt Grandier'a i obiecuje mu 20 lat rozkoszy ziemskich i t. p. Że zaś..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 3
" krucyfiksem, wykręconym do góry nogami; stąd pokłony składane, nie twarzy, lecz plecom księcia piekieł ; stąd odmawianie przy ceremoniach czarnoksięskich modlitw, zaczynając je od końca; stąd wogóle traktowanie upadłego archanioła jako " małpy " niebios, t. j. jako istoty,..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 4
" mingen w Inflantach, na wewnętrznej ścianie zamkniętego cebra od piwa, i stały się powodem procesu, wytoczonego przez władze owoczesne właścicielowi i jego żonie. 1) 4. Na tem kończymy przegląd faktów czarownictwa, analogicznych, lub identycznych z fenomenami medyumizmu...."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 5
" kultu religijnego, jużto oddzielnie, jako proceder wyjątkowych jednostek; że, prócz tego, relacyę podróżników współczesnych i dawniejszych pełne są opisów o faktach i zwyczajach, przypominających kształtem i treścią dzisiejsze posiedzenia i objawy medyumiczne, — jeżeli..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 6
" lub złych geniuszów i duchów, lecz czerpał w samym sobie siłę, mogącą w pewnych wypadkach zaniepokoić nawet bogów: dowodem choćby mit o Wiswamitrze, który, rozgniewany na władców świata za to, że nie chcieli spełnić jego zuchwałego życzenia, począł tworzyć sobie nowe niebo..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 7
" ków przed Chr.), daje tam rady praktyczne, pomagające do osiągnięcia najwyższego rozwoju wszechpotężnych sił ducha i woli. Autohypnoza, wywołana pewną metodą powolnego a rytmicznego oddychania, t. j. zatrzymywania i wypuszczania powietrza z płuc, stoi wśród tych praktyk na..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 8
" dnak kwestya ta jest traktowana bardziej fantastycznie i po literacku, niżeli w Indyach; brak tam szczegółów realnych, rzucających światło na sam proces wywoływania fenomenów podobnych. Swoją drogą, jeżeli Medea i Cyrce odbiegają zbyt daleko od wzorów rzeczywistych, to wywoływanie..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 9
" A gdym tak cienie zmarłych przebłagał w pokorze, Owym owcom pokornym podciąłem gardziele. I krew w ten dół ściekała. Wnet duszyczek wiele Tam się złazić poczęło z Erebu otchłani. (Praekł. Siemieńskiego.) Która z mar napiła się owczej krwi, nabierała pozorów życia i..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 10
" Do tylu faktów demoniczno-nekromantycznych możnaby dołożyć jeszcze drugie tyle fenomenów, noszących podobny charakter, tylko en bean, t. j. wywołanych przez ludzi szlachetnych i dobrych, w celach, nie szkodzenia, lecz niesienia pomocy bliźnim. Całe życie wielkiego Apolloniusza z Tyany..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 11
" zmienia istoty człowieka. Teorye były i są różne, fakta były i są jednakowe — to grunt, i tego chcieliśmy dowieść. A jakkolwiek, wskutek większego rozwinięcia fenomenalizmu magii, nie wszystkie jej zjawiska znajdują odpowiednik w medyumizmie, to niema prawie roku, żeby nie..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 12
" ROZDZIAŁ III. FAUST, JAKO TYPOWY PRZEDSTAWICIEL MAGII I CZARNOKSIĘSTWA.   1.   Mefistofeles, przybywszy z Faustem na klasyczną noc Walpurgi, przygląda się lubieżnym Lamiom, upiorowatym Empuzom i innym demonicznym figurom starożytności, i woła zdumiony: Myślałem,..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 13
" portów Atlantyku der wysp Oceanu Spokojnego. Pokrewieństwo to ujawnia się zarówno w przestrzeni, jak i w czasie. Staraliśmy się w poprzedzającym rozdziale dowieść tego na punkcie fenomenologii okultyzmu; obecnie spróbujemy wykazać, że strona subjektywna osobników, będących..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 14
" Cóż za ohydna metamorfoza! Ta, co z wysokości tronów Wschodu uczyła o potędze ziół i ruchu gwiazd niebieskich; ta, co, promieniejąc jasnością boga światła, głosiła z wyżyn delfickiego trójnoga wyrocznie, których świat słuchał, padłszy na kolana — to ona, tak, to ta sama,..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 15
" ro za czasów chrześcijańskich atoli rozpowszechnił on się i nabrał właściwego charakteru. Ale czarownice istniały współcześnie z ich piękniejszemi siostrami: Pytyami i Sibillami, jeno wzywały na pomoc nie dyabła, lecz jego kumę i krewną klasyczną, trójlicą Hekatę. "Ja sam..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 16
" Canidiam Veneficiam), opisuje poeta rzymski okrutny obrząd zakopywania przez czarownice żywcem dziecka w ziemię po szyję: "aby głowę tylko pokazywało i mogło długo patrzeć na potrawy przed sobą stawiane; aby oczy jego, wlepione w te potrawy, których dotknąć nie mogło, nakoniec..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 17
" dy o Królu Artusie, oraz inne twory literackie — oto ich właściwe towarzyszki, równie piękne i — równie dalekie od rzeczywistości, której były upięknionym obrazem. Z przytoczonego wyżej ewolucyjnego łańcucha Michelet'a należy tedy usunąć owe nawpół fikcyjne ogniwa, a..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 18
" ekstatyczki pobożne posługiwały się jedynie psychicznemi właściwościami swego organizmu. Ponieważ mówimy ciągle o "czarownicach" i "mistyczkach, " nie zaś o "czarownikach" i "mistykach," możnaby słusznie zapytać: czy rodzaj męski był wyłączony z tej dziedzin}' i nie odgrywał w..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 19
" Gdy idzie do biesa, to w parciu gorącem Prześcignie cię kroków tysiącem. "Kroków tysiącem" — tak, ani słowa, Zawsze, co mąż, to nie białogłowa, Ta ci sadzi cwałem, czy kłusem, Ten ją przesadzi jednym susem. Dowcip ten nie rozstrzyga bynajmniej kwestyi, to prawda, ale..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 20
" ków realnych, ale pozbawionym indywidualnego podkładu ? Na to pytanie można odpowiedzieć stanowczo twierdząco: Faust jest osobistością historyczną, nie fikcya; człowiekiem, nie papierowem widmem. 2.   Dowodów, świadczących o istnieniu Fausta nie brak. Liczni komentatorowie..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 21
" tetu heidelberskiego i dowodzącą, że w r. 1509-ym na wydział filozoficzny uczęszczał niejaki Jan Faust, który, za dziekanatu magistra Wawrzyńca Wolfa ze Speyeru, był dopuszczony pospołu z 15-tu innymi do stopnia bakałarza (ad baccalaureatus gradum de via moderna ordine, quo supra..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 22
" rysów potężnego bohatera tragedyi, ani też słodkiego lirycznego kochanka z opery. Bo też Faust nie był bynajmniej tem, co z niego, po upływie kilku wieków, zrobiły poezya i muzyka. Podobnie jak Fiesco, Don Carlos, Egmont, Beniowski, Konrad Wallenrod, Marya Stuart, Mazepa, Gotfryd de..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 23
" przedewszystkiem, osobnikiem wysoce medyalnym, a prócz tego uczonym teologiem, okultystą teoretycznym i praktycznym, jakim takim fizykiem, lekarzem i filozofem, oraz potrosze świadomym szarlatanem, awanturnikiem i pyszałkiem. Nad znaczną częścią wyliczonych tutaj tytułów i kwalifikacyi..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 24
" czą dokumenta, uczęszczał na uniwersytet w Heidelbergu, a jak głoszą współcześni i tradycya, zwiedzał później i inne wszechnice, między innemi krakowską, gdzie słuchał jakoby wykładów "magii naturalnej." Wielu uczonych badaczów, a wśród nich i nasz Michał Wiszniewski, uznaje..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 25
" stopniu. Aby się o tem przekonać, wystarczy zajrzeć choćby do polemik, jakie pomiędzy sobą prowadzili. Zarozumiałość, chciwość, kłótliwość i chęć błyszczenia łączyła się nieraz z wielkim talentem, głęboką erudycyą i gruntowną znajomością przedmiotu. W burzliwym..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 26
" wet swoję własne teorye, objaśniające naturę tych zjawisk. Paracelsus, należący, jak już wiemy z I-go rozdziału, do ademonistów, zostawił, obok epokowych prac lekarskich, prawie drugie tyle pism, tłómaczących bardzo szczegółowo rozmaite objawy, zwane dziś medyumicznymi. Mówi..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 27
" Otóż, jeżeli człowiek takiego umysłu i wiedzy, lekarz, który pchnął medycynę na nowe tory, sumienny obserwator i lotny teoretyk, jeżeli tak niezwykły pod każdym względem osobnik, powtarzamy, nie wahał się poświęcić połowy życia na badanie czarno - i białoksięstwa, — to..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 28
" aspecyalnie okaleczonej czaszki zgasłego przedwcześnie przyrodnika i okultysty. 3.   Drugą historyczną osobistością, którą można postawić obok Fausta, jest Henryk Cornelius Agrippa z Nettesheymu, filozof, lekarz, prawnik, żołnierz, teolog, dyplomata, a przedewszystkiem..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 29
" tego potrzebny, w każdym razie jednak nie przekracza on 24 godzin. Ja znam tę sztukę i niejednokrotnie ją wykonywałem; opat Trithemius potrafi to samo i robił również udatne próby". Ale, zdaniem Agrippy, władza podobna nie każdemu jest daną, "jeno tym, u których imaginacya i siła..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 30
" wychowania etc, ośmieli się działać w sposób magiczny, ten będzie pracował bez rezultatu, oszuka sam siebie i tych, którzy mu uwierzą, i ściągnie na się w dodatku gniew niebios" ( Agripp., loco cit. ). Tłómacząc to na język współczesny, powiedzielibyśmy po prostu: kto nie..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 31
" nia się bliżej nad najważniejszą i najciekawszą stroną osobistości Fausta, a mianowicie nad jego uzdolnieniem medyalnem. Biograf czarnoksiężnika, wspomniany wyżej Widdmann ( 1599 ), powiada, iż Faust sam zdawał sobie z tego sprawę, "słyszał bowiem, że jeden łatwiej od drugiego..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 32
" się na dobre magii praktycznej. Nim podążymy za nim w ślady, spróbujmy jeszcze odnaleźć mu jakiegoś znanego a uczonego towarzysza i na tem polu, jakeśmy już odnaleźli na wielu innych. Wiemy już, że burzliwy jego żywot różnił się bardzo niewiele od losów takiego Paracelsa, z..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 33
" 4.   Jak widzimy, było to towarzystwo wcale nie najgorsze, i co najważniejsza, bynajmniej nie fikcyjne, legendarne, mityczne, lecz istotne, historyczne, realne. Cala teoretyczna strona działalności Fausta nabiera w świetle tego zestawienia niezwykłego prawdopodobieństwa. Gdzie..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 34
" dya, pochodzące z warstw niższych, są mniej wrażliwe na niedowierzanie i drwiny; ludzie atoli, którym kultura wydelikatniła nerwy, wstydzą się wszystkiego, co ich zanadto wyróżnia od otoczenia, i co może na nich rzucić podejrzenie histeryi, obłędu, lub, co gorsza, świadomego..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 35
" dyumizmu Lombroso: "Soupcon d'une duperie est soupcon naturel, surtout chez les âmes vulgaires: et qui est l'explication plus simple, plus dans le gout de la multitude qui evite de reflechir, d'etudier." Otóż dawniej zapatrywano się na te rzeczy inaczej, poważniej. Niewykształcony tłum..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 36
" dzonej; umysły wyższe jednak starały się je poznać i wytłómaczyć. A nie pochodziło to bynajmniej z większej łatwowierności owoczesnych przedstawicieli wiedzy; przeciwnie: nigdy i nigdzie chyba nie piorunowano tyle na oszustów i szarlatanów, podających się za cudotwórców i..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 37
" jakiś istniał w naturze, lub dziejach, trzeba także wykazać legitymacyami i dowodami piśmiennemi, że ma on prawo do istnienia; że byt jego nie razi przekonań przysięgłych prawodawców natury; że w ciasnym kojcu logiki filisterskiej znajdzie się i dla niego grzęda. Każdy nowo..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 38
" Cardan'a) etc. etc, słowem, osobnika, niezwykłej miary. Hieronim Cardanus był uważany przez nieobznajmionych z medyumizmem biografów za jakąś nie dającą się wytłómaczyć zagadkę psychologiczną. Człowiek wielkiej nauki i samodzielnego umysłu, wierzący w ducha domowego (spiritus..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 39
" ją świadectwa osób, znajdujących się z nim razem w pokoju i obserwujących to samo. Inne fenomeny, opowiadane przez Cardanus'a starszego, mają charakter bardziej subjektywny, choć niemniej ciekawy. Dnia 12-go sierpnia 1492-go r. o godzinie 2-ej po południu ujrzał on siedmiu wysokich..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 40
" słynna "Katie King"; tak samo wywijał się od niedyskretnych badań naszych jej współimiennik "John King" Eusapii; to samo gadały i gadają najrozmaitsze medya w transie, wskazują ekierki i wypukują nóżki stołowe. Zawsze dwuznaczność, niepewność i mistyfikacya, przerywana, kiedy..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 41
" z pierwszej ręki, gdyż Hieronim Cardanus nie tylko sam tych rzeczy doświadczał, ale i sam je notował i rozbierał. Że zaś, jak wiadomo, był to umysł niepośledni, obserwacye jego zasługują ze wszech miar na uwagę. W młodości miewał Cardanus hallucynacye i wizye; w ciągu całego..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 42
" stował się pod formą błyszczącej aureoli świetlnej, albo też dawał o sobie znać za pomocą pukań, niekiedy bardzo silnych; pukania te zjawiały się zawsze prawie w chwilach, poprzedzających nadejście jakiegoś ważnego wypadku, i Cardanus, ktoremu obcą była uprawiana dzisiaj przez..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 43
" taphysik," oraz "Emanuel Swedenborg, Eine Samm-lung authenthischer Urkunden" Frankfurt 1880). 5. Cała ta galerya uczonych i intelligentnych medyów, — a moglibyśmy ją jeszcze znacznie powiększyć — składa się z ludzi, którzy posiadali wprawdzie niezwykłe właściwości..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 44
" i wyzyskująca swoją wiedzę i właściwości okultystyczne dla celów praktycznych? Tak jest, istniała i przebywała nawet czas pewien w naszym kraju, na dworze Batorego. Mamy tu na myśli Johna Dee (1524 — 1607), który może być uważany za ogniwo przejściowe pomiędzy okultystami..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 45
" później język grecki; podróżował wiele po Europie; uczył astronomii w Lowanium, matematyki w Paryżu (1550), gdzie wprawiał słuczaczów w zachwyt głębokością swoich poglądów. Później osiadł w Anglii, pisał księgi i pełnił funkcye nadwornego astrologa królowej Elżbiety, co..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 46
" i mistrza. Po rozłączeniu się z Kelley'em, rolę medyów pomocniczych odegrywali Bartłomiej Hickmann i John Pontoys. Ponieważ Dee prowadził dokładny dziennik swoich seansów, czyli "actions," jak je sam nazywał, i dziennik ten był w r. 1659-m przez Casaubounus'a wydany drukiem,..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 47
" ga, już to w krysztale, już to jako "zmateryalizowana" postać. Fakta te przypominają w zupełności doświadczenia Crookes'a, który przez lat kilka, w warunkach najlepszej kontroli, obserwował zjawianie się jakiegoś tworu, znanego w historyi medyumizmu pod imieniem "Katie King". Innym..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 48
" dzisiaj fenomenów medyumicznych. Pod względem intellektualnym, stały komunikacye, otrzymywane przez Johna Dee, nie wyżej od tych, jakie nam w dziełach swoich przekazał twórca francuskiego spirytyzmu, Allan Kardec, albo somnambulik amerykański, Davis. Jest to zwykła mieszanina..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 49
" to czysto subjektywne, t. j. zależne od charakteru, wierzeń i poglądów danego okultysty, zabarwienie stanowi główną i jedyną bodaj różnicę pomiędzy objawami, występującemi w obecności odmiennych osobników. Po za tem, czyli po za nazwą i pewnemi drobnemi indywidualnemi rysami..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 50
" rakter zupełnie bezmyślny, rzadko bardzo ostrzegawczy, a nigdy prawie nie wpadają w ton kaznodziejsko-dydaktyczny, jaki panuje w tyradach Mefistofelesa, który nie sprawia bynajmniej wrażenia złośliwego, dowcipnego, sprytnego i cynicznego dyabła, ale jest raczej głupowatym, gadatliwym i..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 51
" Mefistofeles (według rysunku, dołączonego do t. zw. Höllenzwangu, starej księgi magicznej, przypisywanej Faustowi. Por. Kiesewetter 1. c. 159). "

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 52
" biną zwierzęcości, w której darmo jednak szukalibyśmy znamion demonizmu. Bo też pierwotny Mefistofel niewiele tych znamion posiadał, i dopiero Marlowe, Goethe i inni poeci, przekształciwszy zupełnie istotę jego charakteru, zrobili tego "ducha domowego" prawdziwym szatanem 1)...."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 53
" ci obiecał dać stalowe ciało i duszę, żebyś nie cierpiał tyle, co inni potępieńcy". Toć w tak banalnie poczciwy sposób nie mogłaby mówić owa goetowska "cząstka siły, coby chciała — samo złe czynić tylko, a dobro wciąż działa". Mefistofeles z "Faustbuchu" nietylko..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 54
" gdzie pod grubą powłoką niezdarnego stylu czuć głęboką prawdę psychologiczną i widać walkę wewnętrzną, rozdzierającą serce nieodrodnego syna owej przełomowej epoki, szukającej drogi do szczęścia pomiędzy brutalnemi popędami zmysłów i mistycznemi aspiracyami ducha. "Patrz,..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 55
" zagrobową i gwałtowna chęć dowiedzenia się choćby najsmutniejszej prawdy o swoim pośmiertnym losie, — wszystko to czyni Fausta postacią, i historycznie, i psychologicznie prawdziwą, a zarazem tłómaczy nam po części i charakter Mefistofelesa, którego można uważać, w pewnych..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 56
" go "sobowtóra." Owo "drugie ja," wywoływane początkowo dowolnie, dla zabawy, stało się w końcu uprzykrzonem; szydziło ono z subjekta, który, wreszcie, zmęczony tem prześladowaniem, odebrał sobie życie. Inny wypadek, przytoczony także przez Ribot'a za Balle'm, jest jeszcze..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 57
" logii" (przekł. polski str. 384); nie brak także analogicznych zdarzeń u Taine'a w "De l'intelligence" (II). Powołujemy się tylko na autorów "prawowiernych" i nie podejrzanych o sympatye dla medyumizmu; fakta te obserwowane były w klinikach przez lekarzy i psychiatrów, a mimo to, jak one..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 58
" nów ducha, nic więcej! Czem są atoli te objawy i stany w rzeczywistości, o tem nauka jeszcze nie ma pojęcia. Wiemy jednak, że przed skondensowaniem się takiej postaci "Gabbage'a" istnieje cały szereg stadyów pośrednich, słabszych, niepochwytnych niekiedy; otóż mamy prawo..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 59
" z lewej strony. U Stainton'a Moses'a objawy medyumiczne wystąpiły po raz pierwszy po ciężkiej chorobie; Sambor cierpi na histeryę w najwyższym stopniu. Prócz tego obserwowano u większości sławnych medyów częściowe bezwłady, oraz całkowite, lub połowiczne znieczulenie skóry,..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 60
" W roku 1546-ym zeznała przed sądem niejaka Anna Schweiger, miotlarka z Freiburga, że raz, kiedy z mężem swoim, ubogim najemnikiem, "siedzieli i nie mając, co jeść, cierpieli głód, " zjawił się przed nimi mężczyzna w czarnem ubraniu, takimże kapeluszu i wysokich trzewikach...."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 61
" doprowadzając ludzi do zupełnego wyniszczenia. Do tej kategoryi fenomenów, które zresztą mogą być czysto subjektywnemi, należy i przyjaźń Fausta z Heleną, oraz innemi dyablicami, sprowadzanemi przez usłużnego, jak zwykle, Mefistofelesa 1).   7.   Żeby zakończyć z..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 62
" ło zastrzeżone w cyrografie. Nie jest to bynajmniej fenomen nadzwyczajny, gdyż, jak wiemy z historyi Cardanus'a, sądził on, że całą swoją naukę zawdzięcza "duchowi domowemu." W nowszych czasach liczne medya piszące, pośród których najsławniejszym jest Amerykanin, Davis,..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 63
" czywiście, nosi ona raczej charakter przykrego, męczącego marzenia sennego, niżeli jasnej, logicznej wizyi w rodzaju tych, jakie posłużyły Dante'mu za wzór do jego, symetrycznej aż do przesady, "Komedyi Boskiej. " Już opis podróży w przestrzenie międzyplanetarne, zawarty we..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 64
" powiedzieć nie mogę; na tamto odpowiem za trzy dni; o to mnie nigdy nie pytaj" — takie i tym podobne zwroty powracają w dyskusyach Fausta z szatanem co stronica prawie. W analogiczny sposób odpowiadały "duchy powietrza" Cardanus'owi, kiedy ich pytał, dlaczego nie wskazują ukrytych..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 65
" badany o pewne rzeczy, odpowiadał: "Nie powinieneś mnie o to pytać" i t. p. Słowem, jak widzimy, zasadniczy charakter fenomenów psychicznych był u Fausta taki sam, jak i u wszystkich medyów starożytnych, średniowiecznych i nowoczesnych. "Duchy" się nie zmieniły! W Grecyi i Rzymie,..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 66
" ciadła kryształowe, mają też swoje egzorcyzmy, oni zowią konjuracye, którymi go przyzywają do onego zwierciadła, aby się ukazał chłopięciu, jeszcze niewinnemu, w onem zwierciedle; tamże przez znaki ukaże skarby w ziemi, gdzie kruszce będą ołowne, srebrne, złote, albo o co..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 67
" astrologii i innym sztukom dywinacyjnym, że się sprawdziło, iż był usposobiony do obcowania z duchami" (t. z. że był medyalny). Wogóle są to u najsilniejszych medyów najpierwsze niewyraźne jeszcze objawy, będące niejako zaczątkiem poważniejszych. Zwłaszcza światło jest..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 68
" Niezupełnie i nie odrazu. Na zaklęcia Fausta rozległ się najpierw okropny hałas w lesie, potem pokazało się coś nieokreślonego, niby gryf, albo smok, a wreszcie spadła kula płomienna, z której wystrzelił, na wysokość człowieka, promień ognisty, i rozpadł się na sześć..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 69
" powieść o "Cudownej lampie Aladyna." Jest to jedna z najpiękniejszych i najartystyczniej opracowanych baśni "1001 nocy." Nieznany jej autor umiał cudownie przeprowadzić ewolucyę charakteru bohatera głównego: prosty, leniwy ulicznik i nicpoń przeradza się w szlachetnego, sympatycznego,..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 70
" najmniej znacznie przeobrażonej i przedystylowanej w alembiku fantazyi baśniopisarza, który więcej dbał o efektowność, niżeli o prawdę sytuacyi 1). ----------------------------------------------- 1) Że autor baśni o Aladynie miał jakieś, bardzo, co prawda, mgliste i fałszywe..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 71
" Objawy prawdziwie medyumiczne nie idą nigdy tak gładko; trzeba na nie długo czekać, trzeba je, że tak powiemy, pielęgnować, rozwijać, jak to przez lat kilka robił Crookes; trzeba dla nich przygotowywać grunt odpowiedni, jak to czynił Faust. Współcześni medyumiści wiedzą z..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 72
" ny — środkami o wiele prostszemi, jako to: śpiewem chóralnym, muzyką, przyćmiewaniem światła, tworzeniem t. zw. magnetycznego "łańcucha" z rąk, rozlewaniem eteru i t. p. W gruncie rzeczy idzie tu wszakże o jedno: a mianowicie o wytworzenie podkładu, czyli atmosfery psychicznej,..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 73
" często granice prawdopodobieństwa w opisie siły objawów, a nie uwzględniała wcale warunków, w jakich się one uzewnętrzniały. Każdy więc, kto zna jako tako kwestyę medyumizmu, odróżni z łatwością opowiadanie fikcyjne od opowiadania robionego z natury, albo też wzorowanego na..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 74
" "anioła," Ha, w obecności Johna Dee i Kelley'a. Baron Guldenstubbe opisuje w swojej "Pneumatologii," jak "kule ogniste zmieniaty się powoli w słupy, z których po pewnym przeciągu czasu formowały się postacie ludzkie podobne do cieniów. " Jest to, jak widzimy, niewolnicze niemal..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 75
" przejmujące obecnych strachem. Sam wywoływacz duchów, przerażony skutkiem swych operacyi magicznych, stracił głowę i nie wiedział, co robić. Scena ta trwała z godzinę. Na drugi dzień elektor, dowiedziawszy się o tem, kazał Schrepfer'owi opuścić Drezno. Schrepfer, sądząc z jego..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 76
" Mówimy: "wywoływanych świadomie," dlatego, że, jak wiemy, Faust był nie tylko medyum, ale i magiem, czarownikiem, to znaczy, że wykształcił swoje właściwości psychiczne nietylko w kierunku biernym, ale i czynnym, i panował do pewnego stopnia nad niemi. Dzisiaj, zwłaszcza w Europie,..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 77
" Obecnie rolę-podobną u nas odgrywają, do pewnego stopnia, magnetyzerowie i hypnotyzerowie. Ale bo też magnetyzm i hypnotyzm, połączony z suggestyą słowną i myślową, stanowił bodaj połowę ar- --------------------------------------------------------- wolnie wywoływać" gęsią..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 78
" senału czarnoksięskiego. Większa część magicznych sztuk Fausta mogłaby być doskonale naśladowaną przez człowieka, obznajmionego ze wspomnianemi metodami psychicznego działania. Oto przykłady: "

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 79
" Chłopi wrzeszczą i śpiewają w karczmie; Faust sprawia, że nie mogą zamknąć otwartych ust. Innym ra- Stopniowy rozwój widma (Nr. 2). Z seryi fotografii Beatti'ego (Aksakow "A. i S." I). zem, bito się na ulicy kilku studentów; czarnoksiężnik urządził ich tak, że, nie widząc..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 80
" machali na oślep rękoma, co wzbudzało wielki śmiech w przechodniach. Do każdej z tych opowieści dodany jest komentarz, że skoro tylko który z "zaczarowanych" oddalił się z miejsca cudu, wracał do nor- "

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 81
" malnego stanu. Otóż, jeżeli nie takie same, to bardzo podobne rzeczy robił Donato na estradzie w sali ratuszowej, a w dziełach Richet'a, Ochorowicza, Charcot'a i innych znajdziemy niemało faktów analogi- "

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 82
" cznych. Do tej samej kategoryi należy i wywoływanie rozmaitych "tumanów" "omamów," czyli wizyi. Pewnego razu wznosi Faust na górze zamek, którego właściwie nie było, choć wszystkim "

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 83
" się zdawało, że naprawdę stoi. Innym razem znowu wyprowadza do boju ułudnych rycerzy, wywo- łując przestrach w przeciwniku, który mu się poddaje i dopiero później spostrzega, że był oszukany ma- "

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 84
" midłem. Albo też, jak w powtórzonej u Goethe'go scenie, zamienia na pozór nosy współbiesiadników w winogrona i t. p. I, rzecz charakterystyczna, wszystko to podane jest wyraźnie jako złudzenie, nie fakt realny. Do suggestyjnych zjawisk zaliczyć także wypadnie i wywołanie, pośród..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 85
" przedmiotów, rzeczy, kosztowności, jadła, napoju i t. p. We współczesnej literaturze spirytystycznej fakta podobne notowane są dość często i noszą miano "aportów". Niestety jednak, niema do tej pory ani jednego prawie opisu, któryby zadowolił zupełnie wymagania ścisłej krytyki..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 86
" dania warunkach. W obec tego zmuszony jestem wstrzymać się od wypowiedzenia ostatecznego w tym przedmiocie sądu i pozostawiam kwestyę otwartą. Swoją drogą zauważę tutaj jeszcze, że, aczkolwiek zjawiska aportowe, opisane w "Faustbuchu," wyglądają dość niezwykle i cudownie, to jednak..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 87
" nieograniczoną władzę nad światem. Mefistofeles wygląda w obec niego, jak niedołęga, ale właśnie to niedołęstwo, ta słabość i ograniczoność potęgi robi go bardziej prawdopodobnym, bo bliższym rzeczywistości. W epoce Fausta wierzono ogólnie w możliwość aportów. Paracelsus..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 88
" jeno przekręcony i wydęty przez opowiadaczów do nieprawdopodobnych rozmiarów. Aporty współczesne wyglądają o wiele skromniej i prościej. Wśród objawów, występujących w obecności Mr Staintona Moses'a — na którego, jako na wyjątkowy typ medyum, odznaczający się nietylko..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 89
" men wielokrotnie (ob. Sprawozdanie). Profesor Crookes, robiąc doświadczenia z Home'm, zauważył również te gwałtowne spadki temperatury. "Niekiedy — powiada uczony angielski — nie był to bynajmniej ruch powietrza, lecz chłód tak intensywny, że mogę go porównać tylko z zimnem,..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 90
" łość. Część druga natomiast, a jeszcze bardziej, trzecia, jest luźną klejonką najrozmaitszych gawęd i legend o cudownych przygodach i "kawałach," noszących, podobnie jak figle naszego Twardowskiego, przeważnie humorystyczno-komiczny charakter. W większości tych anegdot można, co..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 91
" w niezbyt nawet późnym wieku w nieuleczalną chorobę, połączoną z upadkiem sil i zanikiem owych specyalnych zdolności psycho-fizyologicznych. To samo opowiadają o szamanach, którzy tracą zwykle wzrok skutkiem ciągłej irytacyi systematu nerwowego, a niekiedy idyocieją na starość...."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 92
" niekiedy jednak dołączają się konwulsye i spazmy: organizm wychodzi zupełnie z równowagi fizycznej i duchowej. Potem następuje zwykle katalepsya. I tak bywało zawsze. Już Jamblichus opowiadał, że ciało, owładnięte przez ducha, leży bezwładne, lub też rzuca się gwałtownie. 1)..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 93
" ROZDZIAŁ IV. STRESZCZENIE I KONKLUZYA.   1.   Rzućmy teraz okiem na przebieżoną drogę. Otóż widzieliśmy, że w czasach dawniejszych, zarówno poważni uczeni, jak i ludzie prości, obserwowali fakta, zupełnie podobne do dziwów dzisiejszego medyumizmu, oraz że..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 94
" wydzielania i uzewnętrzniania jakiejś szczególnej formy energii — były identyczne, zarówno z temi, które umożliwiają wywoływanie fenomenów współczesnego medyumizmu, jak i z temi, które u ludów pozaeuropejskich towarzyszą stale "magicznym" ceremoniom kultu i innym obrzędom i..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 95
" tywowane hałasy i ruchy, wznoszenie się w górę ludzi i przedmiotów, kłamliwe rozmowy, oraz ukazywanie się i znikanie zagadkowych figur i kształtów. Ta pozorna bezcelowość i banalność raziła i razi wielu uczonych, którzy nie mogą pojąć, na co się przyda badanie takich..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 96
" uczonego atoli oba te zjawiska przedstawiają się jednakowo, jako dwie zagadki, które rozwiązać należy: co za siła trzyma i porusza tyle milionów światów w niezmierzonej przestrzeni? co za pierwiastek opuścił, żywy przed chwilą, organizm i oddał go na pastwę martwoty i rozkładu ?..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 97
" we płody ducha genialnych poetów i filozofów. Tak samo rzecz się ma i z medyumizmem. Prawda, że wśród wielkiej masy obserwowarych zjawisk, kilkadziesiąt zaledwie przedstawia się dodatnio pod względem estetycznym i logicznym, ale czegóż to dowodzi? Oto przedewszystkiem tego, że..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 98
" względem których ich zarozumiały i niesumienny przeciwnik, prof. Dewar, odegrał taką samą dwuznaczną rolę, jak Carpenter względem Crookes'a, aWundt względem Zöllner'a, i których "Times" ogłaszał jeszcze dwa lata temu za szalbierzy naukowych — otóż i ci dwaj badacze angielscy,..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 99
" gną poglądy filozoficzne dzisiejszych psychologów, fizyologów i t. p., — o tem dzisiaj mówić byłoby przedwcześnie, równie jak niepodobna przewidzieć ewentualnych rezultatów praktyczno-społecznych, które się zawsze, prędzej, czy później, z każdego odkrycia nowego wyłonić..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 2 - strona 100
" ską smołę i siarkę, dzisiaj szukają — często napróżno — szpilek, sznurków i włosków. Dawniej przesadzano cudowność, później zaczęto negować nawet jej pozory i całą kwestyę starano się sprowadzić gwałtem do absurdu. Ale nie przyszło to łatwo; jeżeli..."