Kocioł

Obecnie rolę-podobną u nas odgrywają, do pewnego stopnia, magnetyzerowie i hypnotyzerowie. Ale bo też magnetyzm i hypnotyzm, połączony z suggestyą słowną i myślową, stanowił bodaj połowę ar-

---------------------------------------------------------
wolnie wywoływać" gęsią skórkę" na swojem ciele, podnosić liczbę uderzeń pulsu i t. p. Niekiedy nowicyat polega na takiem stopniowem opanowywaniu przez wolę wielu czynności: pustelnik przyucza się oddychać jednem tylko, lub drugiem nozdrzem, to kolejno obydwoma i t. p. " (Szkice Antropologiczne, "Prawda," 1895, 41). Wszystkie wyliczone tutaj sposoby,. trenowania" znane były oddawna w Indyach i ujęte w systemat w specyalnej księdze p. t. "Yoga sutra, " przypisywanej Patanjalemu. Wiele podobnych przepisów znalazłoby się w księgach Agrippy i Paracelsa. W pracy W. I. Hoffmann'a o "Wielkiem towarzystwie szamańskiem u Odżybujow," cytowanej przez L. Krzywickiego, znajdują się ciekawe fakta, świadczące o wielkiem pokrewieństwie pomiędzy szamanizmem a medyumizmem. Otóż, nie każdy, kto chce, może zostać szamanem: trzeba się nim urodzić, O zdolnościach do szamanizmu sądzi się ze snów. Powrót marzeń sennych tej samej, lub pokrewnej treści, świadczy o istnieniu pewnych właściwości psycho-fizyologicznych. Prócz tego, podobnie jak nasze medya, dzielą się szamani na pewne kategorye. Jedni mogą bezkarnie igrać z ogniem, pogrążać rękę w ukrop, trzymać rozpalone kamienie i t. p. Inni są somnambulikami i przepowiadają, wróżą i t. p. Trzecia nakoniec kategorya robi wszystko prawie, co robią t. zw. medya spirytystyczne (ruchy przedmiotów niedotykanych, etc, etc). Podział na medya czynne i bierne atoli zbliża szamanów i do dawnych okultystów. Słowem, jak widzimy, wszędzie i zawsze, osobniki pewnego gatunku wywoływały i wywołują objawy, zwane dziś medyumicznemi.