Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 1
" Ignacy Matuszewski   Vouloir restreindre notre examen aux territoires déja a demi conquis. c'est tromper la foi des hommes qui ont lutté pour le droit de libre examen, c'est trahir les esperances les plus legitimes de la science. O. Lodge...."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 2
" Wydawnictwa Gebethnera i Wolffa w Warszawie. [ceny w oryginale podane w: Rs. k.] Bobrzyński M. Dzieje Polski w zarysie. Wyd. 3-cie na nowo przejrzane i zwiększone. 2 tomy ... 5 w oprawie ... 6 Chmielowski Dr. Piotr. Adam Mickiewicz. Zarys biograficzno-literacki, 2 duże tomy, z 2-ma por-..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 3
" Ignacy Matuszewski   CZARNOKSIĘSTWO I MEDYUMIZM Studyum historyczno - porównawcze       Vouloir restreindre notre examen aux territoires déja a demi-conquis, c'est tromper la foi des hommes qui ont lutté pour le..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 4
" Дозволено Цензурою Варшава, 12 Августа 1895 года. Druk Rubieszewskiego i Wrotnowskiego. Nowy-Świat 34. "

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 5
" WSTECZNICTWO CZY REAKCYA (ZAMIAST WSTĘPU) "

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 6
" I. Nie trzeba być ani zbyt bystrym, ani bardzo subtelnym obserwatorem, by zauważyć, że od lat kilku w życiu umysłowem Europy zaszła pewna zmiana. "Zaszła" nie jest może wyrażeniem dokładnem; należałoby właściwie powiedzieć "zachodzi" pewna zmiana. Zmieniają się stopniowo..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 7
" "Reakcyą, zapewne, odpowiadają napastowani, lecz nigdy wstecznictwem ! Nie my, ale wy, coście ze swoich przekonań i upodobań porobili niewzruszone dogmaty, jesteście wstecznikami. My idziemy naprzód, posłuszni naturalnemu prawu ewolucyi; wstrzymując nas, sprzeniewierzacie się..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 8
" lizm i materyalizm, realizm i romantyzm, liberalizm i absolutyzm — każdy z tych prądów może zasłużyć na miano reakcyjnego, stosownie do chwili, w jakiej się przejawi. Dzisiaj, po długoletniem i bogatem w rezultaty panowaniu kierunku pozytywistycznego, który wśród szerokich mas...."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 9
" wią bynajmniej przywileju tej, czy owej partyi, lub sekty. Trafiają się oni we wszystkich obozach. Są to ludzie, do których dadzą się w zupełności zastosować słowa poety: Kiedy gore świat cierpieniem, Kiedy wzbiera czynu fala, On się kładzie sam kamieniem, Na ruch ludzki nie..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 10
" bliźnich do zatrzymania się na jednem miejscu, do zatopienia się w błocie bezmyślności i rutyny. Gdyby ciągłe powoływanie się na teorye psychiatryczne Lombrosa nie stało się już banalnością, możnaby wstecznictwo nazwać rodzajem specyalnej newrozy, której charakterystyczne..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 11
" II. Jeżeli niełatwą bywa rzeczą wyjaśniać i charakteryzować kierunki umysłowe przeszłości, przedstawiające nam się w całej rozciągłości swego przebiegu, — to nieskończenie trudniej pisać o prądzie, wśród którego się żyje samemu, a który, w dodatku, nietylko nie..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 12
" Godząc się nawet na to, że w naukach ścisłych rozum powinien posiadać władzę nieograniczoną, a w innych dziedzinach działalności ludzkiej głos przeważający, niepodobna pozwolić, aby jedna, choćby najszlachetniejsza, strona ducha rozrastała się nadmiernie kosztem innych,..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 13
" gdy nie zdoła przeniknąć po za mur, odgradzający naszą świadomość subjektywną od objektywnego istnienia; ponieważ żadne wysiłki nie zdołają zbudować trwałego i pewnego mostu pomiędzy duchem ludzkim a światem otaczającym; słowem — ponieważ zawsze tylko będziemy znali..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 14
" dewszystkiem do krańcowej prostoty stylu. Aby osiągnąć ten cel, musiał on zaniedbać, a nawet zburzyć niektóre części starego i rozległego gmachu wiedzy. Wszystko, co nie licowało z ogólnym, nakreślonym z góry planem i psuło jego naiwną jasność, trywialną prostotę, oraz..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 15
" Przeszłość dałaby się porównać do owych słynnych kopalni srebra w Sardynii, które uznane zostały przez Rzymian za wyczerpane, a które przy pomocy współczesnej nauki i techniki wydały jeszcze tyle cennego metalu, że zbogaciły przedsiębiorców. Szlachetny kruszec nie rdzewieje,..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 16
" akcyi i reakcyi są o wiele łagodniejsze niżeli na nizinach duchowego życia. Prawdziwy mędrzec nigdy nie przeczy niczemu à priori, nie uważa hypotez za dogmaty i nie poświęca prawdy dla zapewnienia zwycięztwa umiłowanej jakiejś doktrynie... To, cośmy powiedzieli o nauce i filozofii,..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 17
" ukowemi. Dodatnim rezultatem tego wpływu było wprowadzenie do poezyi wielu nowych a zaniedbywanych dotąd żywiołów estetycznych, ujemnem natomiast, wykluczenie z tej dziedziny wielu innych, co najmniej równych, jeżeli nie ważniejszych pierwiastków. Tak np. rozpanoszenie się fizyologii..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 18
" będzie przeciwdziałała tej jednostronności, przyniesie niewątpliwie prawdziwą korzyść sztuce. Niestety, jednak, o ile reprezentantom naturalizmu niepodobna odmówić olbrzymiego talentu, o tyle przedstawiciele literackiej reakcyi nie imponują genialnością i jakoś dotąd nie widać,..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 19
" w pewne karb}', uregulować bieg, pogłębić koryto, oczyścić powierzchnię z niepotrzebnych naleciałości, dać baczność na dopływy — a tym tylko sposobem zapobiegnie się niszczącej powodzi i szkodliwemu zamuleniu wybrzeży. Krótko mówiąc, należy zwalczać całą siłą..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 20
" mowania ustroju wszechświata. To dwa krańcowe punkty łuku, po którym od wieków oscyluje myśl ludzka, wprawiana w ciągły ruch gorącą żądzą poznania tego, co jest "niepoznawalnem." Zmęczony i wyczerpany bezcelowem błądzeniem po oceanie nieskończoności, zwraca się człowiek do..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 21
" możnaby porównać do wspinania się po stromej ścieżce, która okrąża ślimakowato boki wysokiej góry. Drapiąc się na szczyt owej góry dosięgamy kolejno i niejednokrotnie jej południowej, północnej, wschodniej i zachodniej strony, ale za każdym razem w innym, coraz to wyższym..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 22
" Jeżeli więc ruch cywilizacyjny ludzkości — jak większość naturalnych ruchów wszechświata — da się sprowadzić do szeregu fal, czyli do łańcucha następujących po sobie napięć i zwolnień, akcyi i reakcyi, to jednak pamiętać należy, że w ruchu tym są wprawdzie fale podobne,..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 23
" nie zimny trup, którego trzeba dopiero galwanizować. Jeżeli więc jakikolwiek prąd reakcyjny daje oznaki żywotności i siły, musimy go uważać i traktować jako objaw normalny. Na czem jednak polega prawdziwa żywotność. Boć przecież i "upiory" żyją także? To prawda, ale upiory nie..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 24
" zał liczyć lata swego panowania od śmierci Ludwika XVI. Każdy nowy kierunek filozoficzny musi uwzględnić zdobycze umysłowe swego poprzednika; musi je zasymilować, przetrawić i rozwijać dalej, jeżeli bowiem tego nie uczyni, dowiedzie, że brak mu warunków do życia, że nie jest..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 25
" zbogaciły naszą wiedzę filologiczną, historyczną i psychologiczną, przypomnijmy sobie, jak dodatnio wpłynął romantyzm na rozszerzenie się naszych pojęć estetycznych, oraz na technikę artystyczną. I czyż to wszystko przepadło? Bynajmniej. Żywość, giętkość i energia stylu,..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 26
" teracko-artystycznego do szerszej, ogólno-filozoficznej sfery. Proces akcyi i reakcyi przebiega tutaj w sposób zupełnie analogiczny. Kiedy dyalektyczne orgie "czystej" myśli i rozpusta spekulatywnego rozumowania nie doprowadził}' do żadnych namacalnych rezultatów, zmieniono..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 27
" i bramińską kontemplacyę. Broń Boże! Dotychczas nie spotkaliśmy ani jednego poważnego głosu, któryby, potępiając jaskrawe a płytkie doktryny materyalistyczne, wyrzekał się współcześnie racyonalnej, to jest pozytywnej metody badania zjawisk otaczającego nas świata. Tembardziej,..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 28
" lismomoi przyszłości" Czyli innemi słowy: metoda pozytywna jest przy dzisiejszym stanie wiedzy jedyną możliwą metodą naukowego badania. Czy się okaże taką w przyszłości — to inna kwestya. Nie robiąc więc z niej dogmatu, idźmy, wspierając się na tej podporze, tak daleko, jak..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 29
" Tym zaś, którzy, podszywając się pod sztandar postępu, pragnęliby mimo to wstrzymać ludzkość na miejscu; tym, którzy zdają się zapominać ile sami zmarnowali sił i czasu na szlachetną walkę z przesądami i nietolerancyą, oraz tym, którzy, głosząc hasło swobody badania, nie..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 30
" więcej może hałasu narobiła kwestya t. zw. "bankructwa wiedzy," nad którą zastanowić się należy. Co to znaczy bankructwo? Jestto zamknięcie bilansu z większemi pasywami, aniżeli aktywami, czyli przewaga minusu nad plusem, wydatków, długów i strat nad zyskami. Dopóki tego niema t...."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 31
" Na wszystkie te i na wiele jeszcze innych pytań zasadniczych, nauka odpowiedzi dotąd nie dała, a może i nigdy nie da. Czy jednak można podobny rezultat uważać za bankructwo? Nie sądzę. Nauka poważna nie obiecywała nigdy na pewno rozwiązania tych kwestyi, chociaż nie przestawała i..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 32
" swoje grzechy i płaciła "nadmierne zobowiązania, zaciągnięte przez nieupoważnionych spekulantów, uzurpujących sobie nieprawnie jej przedstawicielstwo. Upadek rozmaitych doktryn, doktrynek, teoryj i hypotez nie naruszył w niczem żelaznego kapitału wiedzy. Można więc mówić o..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 33
" datnią, nie ujemną, a co najważniejsze ilością, którą, radzi nie radzi, musimy traktować poważnie, gdyż nic innego na jej miejsce postawić nie możemy. Ubóstwo jednak a bankructwo — to dwie zupełnie różne rzeczy. W dodatku owo ubóstwo wiedzy nie powinno nas razić, gdyż..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 34
" świat bezwzględny nieskończony i niepoznawalny; zoryentować się w tłumie mamideł i ocenić ich rzeczywistą naturę, słowem otrząsnąć się ze złudzeń zmysłowo-umysłowych i przekonać siebie i drugich o względności i niepewności naszej wiedzy — wszystko to świadczy, że..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 35
" "Sądząc, że spostrzegamy przedmioty materyalne zewnętrzne, jesteśmy w grubym błędzie, gdyż spostrzegamy tylko siebie, t. j. nasze wyobrażenia. Niczego w świecie poznać nie możemy, oprócz nas samych i oprócz tych przemian, które w nas zachodzą. Również nie możemy czuć dla kogo..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 36
" popularnie, głosili inni filozofowie, rozwijając rzecz z całą ścisłością i z całym, "fanatyzmem" logiki. Istotnie logika prowadzi z konieczności do takiego, a nie innego poglądu na świat, ale dodać należy, że nie każdy umysł zdolny jest do takiej żelaznej i nie cofającej się..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 37
" w jakiem ją pojmował Berkeley, w każdem innem znaczeniu nie wierzę." Do zupełnie podobnych wniosków doszła dziś i ścisła nauka pozytywna, której przedstawiciel, poważny fizyk, głosił niedawno z katedry w Warszawie, że pojęcie materyi jest tylko abstrakcyą, bez której w..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 38
" przyrody: Huxley i Helmholtz. Pierwszy powiada: "Gdy materyaliści zaczynają bredzić, że we wszechświecie niema nic więcej, prócz materyi, siły i praw koniecznych, nie mogę iść za nimi, lecz dążę za Descartem. Przypominam to, co jest pewnikiem, nie ulegającym najmniejszemu..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 39
" Toć i Śniadecki twierdził, że pytań: co to jest materya? jakie jej przyrodzenie, niezawisłe od naszych wrażeń zmysłowych ? co jest dusza? co czucie? i t. p. — nie rozwiążemy nigdy. W epoce rozkwitu pozytywizmu u nas dotykał tej kwestyi Świętochowski w swoich głośnych "Dumaniach..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 40
" Taine dodaje: "Nazwijcie to hypotezą — zgoda, ale nie zapominajcie, że i przeciwna teorya, uznana przez większość, jest także tylko hypotezą. Jeśli uczeni pozytywiści uważają takie marzenia za stratę czasu, odpowiem im. że marzenia te nie są tak czcze i marne, jak się..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 41
" w autorytety zacofanych korporacyą i zapleśniałych doktrynerów. Znając granice naszej wiedzy, czujemy doskonale, że nie wyczerpała ona dotąd i nie wyczerpie prawdopodobnie nigdy wszystkich "możliwości" bytu i że nowe odkrycia mogą wprawdzie zburzyć nasze osobiste poglądy i systemy,..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 42
" i nadaje większą wartość życiu indywidualnemu, a dla zbiorowego lepsze wytwarza warunki?" Otóż zwrot do tak pojętego idealizmu może być reakcya, ale nigdy nie stanie się wsteczntctwem, opartem na dogmacie "bankructwa wiedzy," wiedza bo wiem to jedna z najpotężniejszych dźwigni..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 43
" V. Rutyna i upór pozytywistycznych wsteczników, którym się zdaje, że wzięli postęp w monopol, wyrządza wielką krzywdę nauce, wstrzymuje ją bowiem od poważnego zajęcia się pewnemi faktami, na tej zasadzie, że przeczą one jakoby prawom natury i cofają (?) ludzkość do epoki..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 44
" olbrzymią przysługę nauce, zniewalając jej mandarynów do zastanowienia się nad wieloma kwestyami odłożonem! do akademickich archiwów, oraz nasuwając im nowe problematy do rozwiązania. Faktów naukowych żadne, choćby najdziwniejsze, fenomeny nie naruszą i nie odmienia: ziemia tak..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 45
" dzonych i pewnych. Twierdzić z góry, że coś jest niemożliwem, dla tego, że się nie zgadza jakoby z prawami natury, jest rzeczą bardzo ryzykowną, prawa natury bowiem — to tylko sztuczne szematy, w które nasz rozum stara się ująć, a niekiedy i wtłoczyć, ogrom zjawisk przyrody...."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 46
" mocy teoryi falowań, jako tako objaśniamy, dawniej atoli, mógł on uchodzić za cud. Z rozszerzaniem się horyzontu naszego spostrzegania, zmieniają się i wyobrażenia nasze o prawach natury. Historya wiedzy dobitnie nas o tem przekonywa. Niegdyś geo- i antropocentryzm uchodziły za..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 47
" podlegającą najmniejszej wątpliwości, trzeba będzie teraz zwrócić się do badania natury tych zjawisk, oraz wykrycia związku, łączącego je ze znanemi nam faktami naukowemi. Wobec względnej rzadkości fenomenów medyumicznych, należało koniecznie rozszerzyć sferę badania i, prócz..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 48
" atoli, czem może być medyumizm — zostawiłem na boku. Pracują nad tem inni. Dla mnie osobiście, jak to czytelnik mógł z wyłożonych wyżej poglądów, do pewnego stopnia, zauważyć, kwestya medyumizmu, w jej obecnem stadyum, przedstawia się tak: 1) Ze stanowiska filozoficzno-naukowego..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 49
"   CZARNOKSIĘSTWO I MEDYUMIZM. "

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 50
" ROZDZIAŁ I. POGLĄDY NA NATURĘ CZARNOKSIĘSTWA W RÓŻNYCH EPOKACH.   Wzrastające z każdym rokiem zajęcie się zarówno świata uczonego, jak i szerszego ogółu, sprawą medyumizmu, zrodziło cały szereg kwestyi i problematów, wiążących się mniej, lub więcej ściśle z..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 51
" uczonych rozpatruje medyumizm na gruncie etnograficznym, bada jego objawy u różnych ras i plemion i stara się wyśledzić związek, istniejący niewątpliwie pomiędzy fenomenami medyumicznymi z jednej, a kultem, mitologią, demonologią, oraz działalnością czarodziejów, szamanów,..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 52
" w której starał się dowieść, że cała magia, razem z jej cudami, bierze początek w naszem wnętrzu duchowem: Nos habitat, non tartara, sed nec sidera coeli. Spiritus, in nobis qui viget, illa facit. I wielki Paracelsus (1493 — 1541), i Van Helmont (1577 — 1644), i Jan Wier (1515..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 53
" śmiało podpisać każdy z dzisiejszych hypnotyzerów, rozszerza Agrippa na całą czarną i białą magię, twierdząc, że wszystkie ceremonie, formuły i zaklęcia, używane w praktyce czarodziejskiej, służą właściwie tylko do wzbudzenia i podtrzymania siły i pragnień duszy (I, 67)...."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 54
" czyli bez świadomości osoby, która jest niejako jej zbiornikiem. Dla tego też Wier, Goedelmann, Lerchheimer głosili, jeszcze w XVI-m i XVII-m w., "że czarownice należy raczej odsyłać do lekarza i kapłana, aniżeli do sędziego i ławnika 1). " Rozsądne te głosy były przytłumione na..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 55
" realnym, chociaż tłómaczonym fałszywie przez ciemny tłum i równie ciemnych a zaślepionych maniaków w doktorskich biretach. Fanatyzm demonomanów przypomina fanatyzm dzisiejszych sekciarzy-spirytystów, którzy więcej zaszkodzili naukowemu rozwojowi medyumizmu, aniżeli najbardziej..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 56
" ludzkiego i t. p. Niektórzy obserwowali sami wiele bardzo taktów, należących do tej kategoryi. Pierwsze miejsce wśród nich należy się czczonemu do dziś dnia w Niemczech lekarzowi i poecie, dr. Justynowi Kernerowi (1786 — 1862), który w swojej słynnej "Jasnowidzącej z Prevorst" 1)..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 57
" smer'a, natrafiali w praktyce swojej na coraz bardziej zagadkowe 1 zadziwiające wypadki. Jeden z nich, Cahagnet, napisał: "Magię magnetyczną, czyli traktat historyczno-praktyczny o czarach, urokach it. p., " drugi, sławny baron du Potet wydał "Magię odsłonioną, czyli zasady wiedzy..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 58
" rożytni, i neoplatonioy, i gnostycy, i kabaliści, i alchemicy, i filozofowie indyjscy, i mistycy, zarówno średniowieczni, jak i współcześni. Od, Aur, merkuryusz uniwersalny, światło astralne, akasa, wola lub dusza powszechna, fluid magnetyczny, kwintesencya — wszystko to są nazwy..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 59
" I tutaj stoi Trentowski na gruncie elementaryzmu Paracelsa, twierdząc, że "magia stara się wydobyć osobistość transcendentalną z nieosobistości toświatowej, lub Demona z siły przyrodzonej, a także z idei. Znaj tylko istotę własną i istotę rzeczy, a chciej tego silnie, zobaczysz..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 60
" Tak się tedy zapatrywano na kwestyę czarów i magii w pierwszej połowie naszego stulecia. Po roku 1850-ym przywędrował z Ameryki do Europy medyumizm początkowo pod formą "stolikowego" spirytyzmu. Pomimo nadzwyczajnej banalności objawów, uczeni tej miary, jak Chevreuil i Faraday, nie..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 61
" negacya nie zdoła zniweczyć najdrobniejszego fakcika realnego, fenomen}- te rozwijały się coraz bardziej, nasuwając ludziom najrozmaitsze przypuszczenia i teorye, wśród których nadonioślejszą rolę odegrał spirytyzm, czyli wiara w to, że przyczyną owych zagadkowych objawów są..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 62
" mann etc.), wszyscy jednak prawie traktowali zjawiska medyumiczne jako coś zupełnie nowego, jako rzecz odkrytą po raz pierwszy i nie mającą żadnego pokrewieństwa i kolligacyi z przeszłością. Był to wielki błąd, gdyż właśnie należało postawić kwestyę na gruncie historyczno..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 63
" zaczął sądzić z tego stanowiska, był Maxymilian Perty (1804 — 1884), prof. zoologii w Bonn i autor dzieła p. t. "Mistyczne objawy natury ludzkiej" (1861), oraz "Spirytyzm współczesny i pokrewne doświadczenia przyszłości i teraźniejszości" (1877), etc. Na gruntowne prace Perty'ego..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 64
" Ponieważ jednak uczeni, piszący o tej kwestyi nie znali wcale zjawisk medyumicznych, starali się więc całą istotę czarów wytłómaczyć jedynie za pomocą suggestyi hypnotycznej, histeryi i t. p., to zaś, co w te — dosyć zresztą szerokie w danym wypadku ramki — nie wchodziło,..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 65
" szą za granicą, a wreszcie dwumiesięczne a nadzwyczaj skrupulatne badania nad tem samem medyum w majątku Richeta na południu Francyi, prowadzone przez gospodarza przy współudziale Ochorowicza, Schrenck-Notzing'a, oraz delegatów londyńskiego Towarzystwa badań psychologicznych,..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 66
" rozjaśniać ciemne, ba, najciemniejsze nawet zakątki przeszłości. "Niech co chce będzie — powiada dr. Coste, autor nowo wydanej książki o medyumizmie 1) — ale ta spóźniona, chociaż chwalebna ciekawość wiedzy względem niepokojących zagadek okultyzmu będzie miała, pomiędzy..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 67
" razie jednak dostarczył on niesłychanej ilości surowego, ale ciekawego materyału dla przyszłych badaczów. Wzmianką o pracach Kiesewettera, które, razem z dziełami wspomnianych poprzednio pisarzów 1),..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 68
" będą nam pomocne przy pisaniu niniejszego studyum, zamkniemy ten wstęp historyczny. Wyda on się może nieco przydługim, chociaż poruszyliśmy w nim tylko rzeczy najważniejsze, pomijając wiele dzieł i autorów, zwłaszcza średniowiecznych, oraz całą odnośną literaturę..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 69
" ROZDZIAŁ II. ZESTAWIENIE FENOMENÓW CZARNOKSIĘSKICH Z OBJAWAMI WSPÓŁCZESNEGO MEDYUMIZMU.   1.   W poprzednim rozdziale staraliśmy się wykazać, że bardzo wielu dawniejszych uczonych, będących naocznymi świadkami fenomenów czarownictwa, tłómaczyło je w sposób..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 70
" my "niektórych," nie wszystkich, dla tej prostej przyczyny, że aczkolwiek i medyumizm, i czary z jednego wyrosły gruntu, mimo to jednak różnią się one od siebie na wielu punktach; w medyumizmie bowiem idzie jedynie o wywoływanie zjawisk dla nich samych, w magii i czarnoksięstwie zaś..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 71
" cych wprost zabójczo na organizm; czarnoksiężnicy bowiem, którym nie dopisała sławiona przez Paracelsa i Agrippę "siła woli," nie wahali się dopomagać jej siłą trucizn i jadów najrozmaitszego pochodzenia. Trucicielstwo było bardzo rozpowszechnione, zwłaszcza na niższych..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 72
" pod względem ogólnym, teoretycznym bowiem są one wyrazem poczucia wzajemnej zależności rzeczy między sobą, oraz wewnętrznej jedności wszechświata; poczucia, które się dzisiaj znowu uzewnętrzniło w chemii i fizyce, jako teorya jedności materyi i siły, w biologii, jako hypoteza..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 73
" przyznając fakta wznoszenia się stołu, ale tłómacząc je działaniem dobrych duchów niebieskich. Podobnych opisów, dotyczących samoistnego ruchu toporów, kluczów, sit i innych drobnych przedmiotów, znajdujemy w literaturze dawniejszej, poczynając od Biblii, niezliczoną ilość. Do..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 74
" cznych, niemało narobiła kłopotu Allanowi Kardec'owi, oraz innym prorokom i arcykapłanom nowej wiary, i zniewoliła ich do ogłoszenia dogmatu o istnieniu trzech kategoryi duchów, a mianowicie: złych, dobrych i t. zw. figlarzy (les esprits fumistes), podszywających się jakoby pod..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 75
" nych "medyumizmem" i wprowadzonych dzisiaj dopiero w progi nauki urzędowej. Paracelsus powiada: "Duchom — pojmowanym jako twory znikome i materyalne — zabroniono uczyć ludzi, ale one się nie słuchają, więc milczą wtedy, kiedyby mówić powinny, a kłamią, kiedyby tego czynić nie..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 76
" wstydna zarozumiałość, lekceważąca i potępiająca wszystko, co się wyłamuje z pod akademickiego szablonu, gdyby słowem, w świecie naukowem działo się tak, jak się, niestety, nie dzieje, — to samo porządne przejrzenie poważnych pism Paracelsa, Cardanusa i Van Helmont'a etc,..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 77
" wodu wiekopomnego odkrycia krążenia krwi przez Harvey'a, o czem spotykamy nawet bezpośrednią wzmiankę w cytowanej wyżej komedyi. Postawmy tylko w tej rocie przysięgi na miejscu wyrazu "chory" wyraz "prawda" i zmieńmy odpowiednio końcówki i określenia, a będziemy mieli gotowe "credo"..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 78
" istnie, bez mechanicznego współdziałania ze strony kogokolwiek bądź. Objaw ten występował w obecności wszystkich niemal znanych medyów; ja sam obserwowałem go kilkadziesiąt razy w warunkach, wykluczających wszelkie podejście. — Otóż dźwiękowe fenomeny medyumiczne znane byty od..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 79
" koiły całą okolicę i zwróciły na siebie nawet uwagę władzy 1). Książęta brunświccy, Karol i Ferdynand, przybyli sami na miejsce i zdumieni niezwykłym faktem, polecili lekarzowi i prawnikowi zbadać przyczynę hałasów. Śledztwo nie doprowadziło do żadnego rezultatu. Dźwięki..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 80
" faktycznego sprawozdania, zawierają one następującą konkluzyę komisyi śledczej: "że pomimo badania wszelkiemi środkami, nie można było wykryć nic, coby rzuciło światło na tę sprawę, której rozjaśnienie należy zostawić przyszłości." Między innymi, zajął się..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 81
" I w nowszych czasach nie brak podobnych faktów, których autentyczność potwierdzało dochodzenie sądowe. Do najciekawszych należy opisana u Mirville'a 1) sprawa cidevilska (1850), w której sąd -------------------------------------------------- Zresztą przypuszczenie takie było..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 82
" przynaglony zeznaniami blizko dwustu świadków, uznał publicznie w wyroku prawdziwość niezwykłych zdarzeń, jakie się odgrywały w miejscowej parafii. Samoistne dźwięki i hałasy należały tara przez kilka miesięcy do zdarzeń ciągłych. Z dźwiękami łączą się zwykle także..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 83
" Pismo bezpośrednie, otrzymane przez Zöllner'a na podwójnych tabliczkach szyfrowych, zamkniętych, owiązanych i opieczętowanych, a niedotykanych wcale przez medyum (Slade). (Według fototypii z oryg., dołączonej do III tomu "Wissenschaft. Abhandlungen" prof. Zöllner'a.) "

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 84
" chy" i "duchy;" tymczasem, jak widzimy, one ich z tej wiary — leczą! Chłopca, który byt i jest dotąd przyczyną "przeszkody," widziałem kilkanaście razy, i w mieszkaniu Ochorowicza, i w moim własnym domu, i w warsztacie przy pracy, i obserwowałem występujące przy nim fenomeny. Udało..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 85
" Ponieważ chłopak sam się tych objawów lęka i zupełnie na nie wpływać nie może, przypuszczenie obcej interwencyi jest pierwszem, jakie się umysłowi niekrytycznego badacza nasuwa. I tutaj właśnie mamy źródło, rozpowszechnionej po całym świecie wiary w duchy, koboldy, strachy,..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 86
" tanie przybierało często formę epidemiczną, zwłaszcza w miejscach, gdzie się mieściło razem wiele osób, np. klasztorach, zakładach naukowych etc. Sławne były masowe opętania, jakie się wydarzyły w r. 1566-ym w amsterdamskim domu sierot, w r. 1670-ym w takiejże instytucji w..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 87
" śledztwo w procesie ksieni Renaty Sänger, oskarżonej o czarowanie poddanych sobie zakonnic, czytamy o jednej z "opętanych" mniszek: "Dyabeł unosił ją ze sto razy na dzień w górę z taką siłą, że niktby jej przeciwdziałać nie zdołał, a potem rzucał na kolana z taką mocą, iż..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 88
" do jakiej się uniósł. Miał on przytem, jak sam mówi, wrażenie, jak gdyby przedmioty, stojące dokoła niego, opadały w dół, czuł się niezwykle lekkim i doświadczał pewnej trudności w oddychaniu, zachowując jednak najzupełniejszą świadomość 1). Interesujący fakt lewitacyi..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 89
" sza de Sandoval, biskupa Tui i Pampeluny, który, pragnąc się naocznie przekonać, jakim sposobem wiedźmy mogą latać, obiecał jednej z nich ułaskawienie, pod warunkiem, że zgodzi się ona pokazać, co umie. Baba zażądała, zabranego jej słoika z maścią i, posmarowawszy się nią,..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 90
" szafran, aloes, opium, mandragora, nasienie czarnego maku, asafetyda etc. ). Podobną receptę przytacza i Agrippa w swojej "Filozofii tajemnej." Eckartshausen i Horst, którzy robili z temi kadzidłami próby, twierdzą, że istotnie wprawiają one człowieka w stan bardzo niezwykły. Eliphas..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 91
" 3.   Z lewitacyami, o których mówiliśmy wyżej, łączy się słynna "próba wodna," czyli pławienie czarownic. Polegała ona na tem, że związane i ubezwładnione kobiety rzucano do wody; jeżeli tonęły, wydobywano je i puszczano jako niewinne; jeżeli jednak pływały,..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 92
" czny z pławieniem mniemanych czarownic, "które, prawdopodobnie w stanie magnetycznym się znajdując, utopić się nie mogły." Podobne zjawiska przeciwdziałania sile ciążenia — mówi dalej ten sam autor — spotykamy także u lunatyków, którzy niekiedy, jakby najzręczniejsi..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 93
" kładem zjawisk medyumicznych. Znane są i notowane w kronikach wypadki, że ludzie, nie różniący się zwykle ciężkością od reszty bliźnich, wpadali z przerażenia w "trans," na widok sędziego i katów, i pływali po wodzie, jak korki; lub też, co ciekawsza, położeni na wadze,..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 94
" Istnieje olbrzymia liczba świadectw, dowodzących, że były osobniki, którym w pewnych stanach ogień nic nie mógł zrobić. Jamblichus tłómaczy to interwencya bóstwa. Delrio opowiada o jakiejś wiedźmie, której nogi zanurzono w gorącą smołę, nie czyniąc im najmniejszej krzywdy..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 95
" szkody, i t. p." 1). Świadkami tego powtarzającego się dosyć często faktu było wiele wiarogodnych osób, a zeznania ich drukowano niejednokrotnie w różnych dziełach, dotyczących współczesnego medyumizmu. Indyjscy asceci (yogowie) poddają aspirantów do tajemnej wiedzy próbie,..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 96
" warunków życiowych, trudno dzisiaj o fenomeny, odpowiadające sławnemu "sabatowi" i mszy czarnej, odprawianej na cześć dyabła. Sabat ów i parodya mszy świętej odbywały się niekiedy rzeczywiście; były to poprostu zebrania sekciarzy, nienawidzących Chrystyanizmu i oddających się..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 97
" uczestnictwa w sabacie, jak i wogóle zjawianie się obrazu czarownicy, której obecność w danym domu była notorycznie stwierdzoną, w miejscowościach od niego odległych, lub też niedostępnych fizycznie, etc. Wszystko to jednak są rzeczy bardzo mało dzisiaj zbadane. Wprawdzie..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 98
" mimo to jednak zatrzymywać się nad tem dłużej nie będziemy, gdyż wkroczylibyśmy w dziedzinę teoryi zjawisk medyumicznych, zamiast, jak to było i jest naszym zamiarem, trzymać się ich historyi 1). O t. zw. materyalizacyach pomówimy w następującym rozdziale, gdzie przedstawimy i..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 99
" ner: "Wissenschaftliche Abhandlungen," III, oraz Gibier: "Spirytyzm współczesny"). Podaliśmy (str. 82 i 83) zmniejszoną kopię fotograficzną jednej z wielu podobnych komunikacyi Zöllner a. Jest ona skreślona pismem zwykłem, co się nie zawsze zdarza, często bowiem pismo bezpośrednie..."

Czarnoksięstwo i medyumizm : studium historyczno-porównawcze cz. 1 - strona 100
" ce czytają z własnego popędu, nie od lewej do prawej, lecz od prawej do lewej, i dopiero muszą się przyzwyczajać i uczyć zwykłego czytania. Podobnie mnóstwo komunikacyi stolikowych dyktuje się" od końca;" wiele medyów, piszących automatycznie, w ten sam sposób kreśli swoje misywy;..."