Cynna, czyli łaskawość Augusta - strona 1
" Pierre Corneille   CYNNA, CZYLI ŁASKAWOŚĆ AUGUSTA   Tragedia wierszem w pięciu aktach   tłum. Ludwik Osiński   OSOBY: O k t a w i u s z C e z a r A u g u s t - cesarz rzymski C y n n a - wnuk Pompejusza M a k s y m E m i l i a - córka Toraniusza..."

Cynna, czyli łaskawość Augusta - strona 2
" AKT PIERWSZY   Scena Pierwsza EMILIA sama Jedyna żądzo serca, żądzo niecierpliwa, Pomsto, której ode mnie krew ojcowska wzywa, Daruj, jeśli cię moim namysłem znieważam! Kogóż ścigam i kogo na zgubę narażam? Gdy spojrzę na Augusta w całym blasku chwały, Nie..."

Cynna, czyli łaskawość Augusta - strona 3
" Nie, powinności mojej nie zdradzę nikczemnie, Dokonam dzieła: ustąp, niegodna mnie trwogo! Mogęż spełnienie pomsty okupić zbyt drogo? Ach, ty sama, miłości, wspieraj moje męstwo, A chwałą twoją będzie tak świetne zwycięstwo! Scena Druga Emilia,Fulwia EMILIA Raz..."

Cynna, czyli łaskawość Augusta - strona 4
" Kto nienawidzi, tego dar nie ułagodzi, I owszem, więcej mogąc, potężniej zaszkodzi. August we mnie łaskami gniewu nie umniejsza, Zawsze taż sama jestem, a co dzień możniejsza. Każdym z tych darów, których hojnie mi udziela, Nowego zakupuję mu nieprzyjaciela. Niech krew swoją i..."

Cynna, czyli łaskawość Augusta - strona 5
" Może kiedyś, czcząc wolność odzyskaną w Rzymie, Wdzięczna potomność wspomni Emiliji imie: Że wierna czuciu, razem cnotliwa Rzymianka W mścicielu praw ojczystych wybrała kochanka... FULWIA Ach, pani! jaka miłość, jak nieszczęsne śluby, Kiedy sama, ty sama wiedziesz go..."

Cynna, czyli łaskawość Augusta - strona 6
" Dzisiaj jest sprzysiężonych uroczysta zmowa; Rękę, czas, miejsce rada wyznacza tajemnie. Wreszcie, Fulwio, Cynna nie umrze beze mnie; Lecz sam nadchodzi... Scena Trzecia Emila,Cynna,Fulwia EMILIA Cynno, twoi sprzysiężeni Sąż ci wierni? czy żadna trwoga ich nie zmieni? Czytałżeś..."

Cynna, czyli łaskawość Augusta - strona 7
" Od nas Rzym uciśniony swego losu czeka, Który zawisł od zguby jednego człowieka; Jeżeli się człowiekiem godzien zwać morderca, Który nigdy ludzkiego nie okazał serca, Tygrys, co pola rzymskie trupami okrywał, Świętokradzkie przymierza zawierał i zrywał, Przyjaciel,..."

Cynna, czyli łaskawość Augusta - strona 8
" Drugich topór dosięgał przy ojczystych bogach, Zbrodzień za krew przelaną nagrodę odbierał, Mąż z ręki własnej żony z jęczeniem umierał, Syn... zgrozo!... jeszcze mając krwią zbroczoną szatę, Z ojcowską głową w ręku spieszył po zapłatę! A tyle okropności zgromadzonych..."

Cynna, czyli łaskawość Augusta - strona 9
" Jutro August ofiary niesie do ołtarza, Niech sam przed ołtarzami upadnie świętemi! W oczach bogów uczyńmy sprawiedliwość ziemi. My sami jego strażą, my jego żołnierze, Z mojej ręki kadzidło i czarę odbierze, Lub raczej raz śmiertelny na miejscu ofiary: Niechaj bogi..."

Cynna, czyli łaskawość Augusta - strona 10
" EMILIA Cynno, niech cię nie trwoży fortuna niestała! Czy w złym, czy w dobrym skutku zawsze jedna chwała. Niechaj się los zaweźmie w wątpliwej przemianie, Życie można utracić, lecz chwała zostanie. Brutus, Kassyjusz, co się niewoli oparli, Nie ze wszystkim polegli, nie cali umarli...."

Cynna, czyli łaskawość Augusta - strona 11
" Nieba! mianoż by nasze zamysły wyśledzić, Tak nagle w jednym czasie... i obadwa wodze... CYNNA Pani, nie traćmy serca... EMILIA Ach, daruj mej trwodze; W księdze wyroków jarzmo dla nas przeznaczono, Nieba wmieszały zdrajcę w twych przyjaciół grono. August już wie o..."

Cynna, czyli łaskawość Augusta - strona 12
" EMILIA Lecz jeżeli już twoich zamiarów dociekli? CYNNA Jeżeli mnie zdradziła dusza jaka podła, Los nie sprawi, by własna cnota mnie zawiodła. Ujrzysz, jak ją utrzymam stale, i przy grobie Honor mój zajaśnieje w całej swej ozdobie: Poniosę śmierć, niech August w całej swej..."

Cynna, czyli łaskawość Augusta - strona 13
" Wszystko niknie; i człowiek oświecony w błędzie Poznaje próżność żądzy, gdy skutek posiędzie. Sytość nigdy się ludzkiej nie podoba dumie, Nigdy granicy żądzom położyć nie umie I do ostatniej chwili, choć wszystkiego dopnie, Jeszcze nowe wielkości upatruje stopnie. Aż..."

Cynna, czyli łaskawość Augusta - strona 14
" Oddaję wam też same nad mym sercem władzę; Nie patrzcie na tę wielkość, którą Rzym obrzydził, I ja, czując jej ciężar, jużem znienawidził. Nie monarcha, przyjaciel naradza się z wami, Rządźcie państwa i Rzymu, i mymi losami; Macie trzech części ziemi przeznaczeniem..."

Cynna, czyli łaskawość Augusta - strona 15
" Owszem, gdy kraj podbity uczyni szczęśliwym, Wojownik może zostać królem sprawiedliwym. Takim był Cezar, panie, masz go naśladować, Potępić jego pamięć lub jak on panować. Tak jest; jeżeli August pogardza dziś tronem, Cezar tyran przypłacił sprawiedliwym zgonem. A ty, mścicielu..."

Cynna, czyli łaskawość Augusta - strona 16
" Pierwszym wielkości własnej niewolnikiem będzie? Władaj berłem, lecz berło niech tobą nie władnie, Niech wszystko, cała wielkość przed tobą upadnie. Zwycięż samego siebie, niechaj ta potęga, Co światu rozkazuje, ciebie nie dosięga. Rzym cię zrodził... jak pięknie z..."

Cynna, czyli łaskawość Augusta - strona 17
" Czyliż ze wszech stron, panie, masz dowodów mało? Dziesięciu przeciw tobie próżno powstawało... Może... jedenastego nie unikniesz ciosu... Idź za boskim natchnieniem, słuchaj tego głosu, Może nie widząc innej ocalenia drogi, Same cię nad przepaścią ostrzegają bogi. Niech cię ta..."

Cynna, czyli łaskawość Augusta - strona 18
" Tak... ten rząd jest najgorszym, gdzie lud wszystkim włada. AUGUST A przecież w takim rządzie Rzym wielkość zakłada! Od pięciuset lat królów pogromcy wieczyści Dzieci w kolebkach uczą swojej nienawiści... Któż w ich sercach wygasi ten zapał tak święty? MAKSYM Tak..."

Cynna, czyli łaskawość Augusta - strona 19
" Ale w przeciągu czasów ten porządek świata, Jak miejsca, tak też równie odmieniają lata. Pod panowaniem królów mury Rzymu wstały, Pod konsulami doszedł potęgi i chwały, Wzniósł panujące czoło w całej swej ozdobie, Ale najwyższe szczęście Rzym winien jest tobie. Ty sam,..."

Cynna, czyli łaskawość Augusta - strona 20
" Odkąd nas ziemia cała za swych panów głosi I do jednego miasta swe bogactwa znosi; Odkąd obywatele w tej ziemi się rodzą, Co królów samych swoją potęgą przechodzą; Odkąd możni od ludu zakupując głosy Dumnych swych prawodawców stanowili losy; A lud złotem ujęty, w..."

Cynna, czyli łaskawość Augusta - strona 21
" Cały Rzym na kolanach przeze mnie cię błaga... Jak cię drogo opłacił... gdy w owym zapale Szedłeś na tron, lecz o tym nie pamięta wcale: Cnotami okupiłeś twój wieniec zwycięski. Ale nowe ojczyźnie zagrażają klęski; Jeśli składasz w jej ręce rząd tobie niemiły, Który..."

Cynna, czyli łaskawość Augusta - strona 22
" Lecz we mnie Emilija ma drugiego ojca... Obym jej mógł tę czułość ojcowską okazać I pamięć drogiej straty z jej serca wymazać! Idź... zanieś jej ten dowód mego przywiązania, Wiem ja, że się jej serce ku tobie nakłania... Przyjmie twą rękę... Teraz do Liwiji spieszę,..."

Cynna, czyli łaskawość Augusta - strona 23
" I kiedy nam miecz pomsty bogowie oddali, Jego od słusznej kary jedna łza ocali?... Ach, byłoby to srogie tyraństwo uświęcać I bezkarnością drugich do zbrodni zachęcać... Rzym woła zemsty... Niechaj tą karą zdumiony Zadrży, kto śmiałą rękę ściągnie do korony! Ta się należy..."

Cynna, czyli łaskawość Augusta - strona 24
" MAKSYM Jakkolwiek skruszym pęta, zawsze jedna chwała. CYNNA Nie... nie ma tam zaszczytu, gdzie cnota nie działa. MAKSYM Żaden wzgląd tego dobra nigdy nie umniejszy, Jakiż jest dar dla Rzymian nad wolność zacniejszy? CYNNA Jaki dar? Jak fałszywym cieszymy się zyskiem, Że..."

Cynna, czyli łaskawość Augusta - strona 25
" W takim stanie niczemu zawierzyć nie można. Idźmy tam, gdzie bezpieczniej będziem mogli radzić, Jak do skutku to wielkie dzieło doprowadzić. Odchodzą. AKT TRZECI Scena Pierwsza Maksym,Euforb MAKSYM Tak, kocha Emiliją, sam wyznał przede mną, Ale nie wprzód pozyska jej miłość..."

Cynna, czyli łaskawość Augusta - strona 26
" Wielkim czynem poprzedzić swe wyznanie chciała. Poznaj mój stan... patrz, jaka boleść mię przenika: Na własną moją zgubę wspieram przeciwnika, I kiedy tej najsroższej nie przeżyję męki, Własnej przeciwko sobie pożyczam mu ręki. Euforbie! tylu ciosom wystarczyć nie..."

Cynna, czyli łaskawość Augusta - strona 27
" Mniemasz, że go zajmuje ojczyzna i sława: Niechaj mu tylko miłość inne wskaże prawa, Wnet ten, co się zdał wolność mieć na pierwszym względzie, Co miał zgubić Augusta, ubóstwiać go będzie. Mogliśmy blask wielkości niewdzięcznemu nadać. Znaszże to skryte serce, umiałżeś..."

Cynna, czyli łaskawość Augusta - strona 28
" I na sam dar Augusta z niechęcią poglądam, Jeśli mi da jej rękę, gdy ja serca żądam! Cóż mi zapewnić może nad jej czuciem władzę? Zniszczę pomsty układy, kochanka jej zdradzę, Ocalę to, co ona pragnęła zagubić... Za tę potrójną krzywdę mogęż ją zaślubić?..."

Cynna, czyli łaskawość Augusta - strona 29
" Mniej mnie kochał lub od niej więcej był kochany!... Sroga, nieznana walka w mym sercu się rodzi, Wszystko mi jego łaski na pamięć przywodzi, Zda się, że jeszcze słyszę jego słodką mowę, Że nam drugi raz władzy oddaje połowę, Że moimi prośbami i radą skłoniony Dla mnie,..."

Cynna, czyli łaskawość Augusta - strona 30
" Słabe uczucia łatwo honorem przytłumiał, Czcił wielkość, lecz na tronie pogardzał Cezarem, Nie uwiódł się krwi związkiem ani żadnym darem. Naśladuj go, naśladuj odwagę i stałość! A jeżeli niegodna wstrzymuje cię żałość, Żałuj tych rad, którymiś Augusta..."

Cynna, czyli łaskawość Augusta - strona 31
" Scena Trzecia Cynna sam Słabości!... zacniejszego godne są imienia Te uczucia szlachetne, te cnoty natchnienia, Ten prawdziwej wdzięczności obowiązek ścisły, Co nie pozwala spełnić mordercze zamysły... Lub raczej zwij słabością... kiedy dla miłości Cynna śmie zapominać..."

Cynna, czyli łaskawość Augusta - strona 32
" Bogi, co ją swoimi zdobicie cnotami, Uczyńcie, niech ma litość, jak macie wy sami! Gdy cofnąć dane słowo przysięga mi broni, Sprawcie, niechaj się sama do mej chęci skłoni. Lecz idzie; prośby mojej wysłuchajcie, bogi! Scena Czwarta Cynna,Emilia,Fulwia EMILIA Dzięki..."

Cynna, czyli łaskawość Augusta - strona 33
" CYNNA O, gdyby jedne były serc naszych życzenia, Łatwo byś mogła moje zrozumieć westchnienia... Obrażę twoje miłość i stąd czuję trwogę. Cóż czynić? mówić nie śmiem, zamilczeć nie mogę. EMILIA Ach, to nadto! Mów. CYNNA Każesz, posłusznym być muszę, Stało się......"

Cynna, czyli łaskawość Augusta - strona 34
" Pani, także mię łatwo umysł mój obwini, Gdy posłuszną twej woli ofiarą się stałem, I nawet nad przysięgę służyć ci umiałem: Mogłem... wiesz to... bez zbrodni, bez złamania wiary Pozbawić zemstę twoją tej świetnej ofiary. August przed chwilą gardząc cesarską..."

Cynna, czyli łaskawość Augusta - strona 35
" Tam się zbyteczna czułość słabością nazywa. CYNNA Twa nienawiść wystawia mylne cnoty imię. EMILIA Odkądże to cnót dawnych zapomniano w Rzymie? CYNNA Umysł prawdziwie rzymski... EMILIA Na wszystko jest śmiały, Gdzie mu idzie o pomstę wolności i chwały; U niego nad śmierć..."

Cynna, czyli łaskawość Augusta - strona 36
" Pomnij na to, coć własne imię przypomina, A godnie utrzymując wielkość Rzymianina, Wiedz, że nie ma takiego, co by nie był zdolnym Królom dawać rozkazy, żyć bez pana wolnym. CYNNA Umysł bogom posłuszny na ten czyn się wzdryga, Niebo karze zabójców i niewdzięcznych..."

Cynna, czyli łaskawość Augusta - strona 37
" Ale stałe uczucia zmienić się nie mogą. Żadnego już innego celu nie obieram, Żyj dla twojego pana... ja twoją umieram. Ojcze, wkrótce się cienie twoje zaspokoją; Pójdź, obacz, jak zbroczona krwią jego i moją Umrę z tą chwałą, której ty nie chciałeś zyskać. Nie czas już..."

Cynna, czyli łaskawość Augusta - strona 38
" Z którymi się tak chętnie władzą tronu dzielę! Skrytości mego serca pierwsi powiernicy, Dla których w dobrodziejstwach nie znałem granicy. Gdy im berło oddaję... zdrajcy, na mą głowę W ten sam dzień świętokradzką zaprzysięgli zmowę! Maksym błąd swój poznaje, czuje słuszne..."

Cynna, czyli łaskawość Augusta - strona 39
" Niechaj dziś przed zabójczym chroni się żelazem, Powiedz, żem poznał zbrodnię i ukarał razem, Życie jest mi nieznośnym, przeklinam wyroki." To rzekłszy w tamtą stronę spieszne zwrócił kroki, Kędy bystrego Tybru wzdęte huczą wały. Próżno starania moje zatrzymać go..."

Cynna, czyli łaskawość Augusta - strona 40
" Chcesz ocalenia... chciałżeś innych sam ocalać? Patrz, jakeś we krwi Rzymian twoją rękę zbroczył. Ileś na macedońskich polach jej wytoczył? Wystaw w zapędzie szczęścia twój oręż zwycięski, Wspomnij Antonijusza, wspomnij Seksta klęski. Kogoś wtenczas oszczędzał, gdy Peruza..."

Cynna, czyli łaskawość Augusta - strona 41
" Lecz cóż? zawsze krew sama i zawsze męczarnie? Zmordowany srogością, wstrzymać jej nie mogę I nienawiść zapalam, chcąc obudzić trwogę. Niepokonana hydra na mą zgubę godzi, Jedna głowa odcięta, tysiąc innych rodzi, I tylu sprzysiężonych krew próżno wylana Zamiast..."

Cynna, czyli łaskawość Augusta - strona 42
" O nienawistne berło! o zemsto! Rzymianie! O zbyt trudny wyborze w tak okropnym stanie! Jakiej w tej wątpliwości mam się trzymać drogi? Nieszczęśliwym monarchą rozrządzajcie, bogi. Mówcie, czego unikać, co z chwałą zachować, I pozwólcie lub umrzeć, lub światu panować. Odchodzi...."

Cynna, czyli łaskawość Augusta - strona 43
" Nagłej jakiejś doświadczył w zamysłach przemiany, Że, jak ma zwyczaj, z Cynną naradzić się żąda. Nikt tej powszechnej trwogi przyczyn nie przegląda. Lecz inne wieści, pani, więcej cię przerażą... Euforb jest zatrzymanym... Ewander pod strażą... Nie wiem, co to..."

Cynna, czyli łaskawość Augusta - strona 44
" Scena Szósta Emilia,Maksym,Fulwia EMILIA Ale co widzę? Maksym? czy mię oczy zwodzą! MAKSYM Płonne o mojej śmierci wieści się rozchodzą: Euforb poznawszy jawne zamiarów odkrycie, Chciał tą zmyśloną śmiercią ocalić mi życie. EMILIA A Cynna?... MAKSYM Cynna srogą rozpaczą..."

Cynna, czyli łaskawość Augusta - strona 45
" Okręt czeka... uchodźmy!... tak żądają bogi... Pójdź, pani, do wyboru nie ma innej drogi.. EMILIA Jużże to Emiliji Maksym nie poznaje?... MAKSYM Jedna już tylko może chwila pozostaje... Oby cię nie zdradziła ufność nieostrożna!.. Czynię wszystko dla Cynny, co..."

Cynna, czyli łaskawość Augusta - strona 46
" Nie rozumiej, że kiedyś Emiliji ręka Może być darem tego, co się umrzeć lęka, Co po zgonie kochanka życie mi ocala... A jeśli jeszcze cnota twój umysł zapala, Okaż się od rzymskiego męstwa niewyrodnym, I gdy nie możesz serca... stań się mych łez godnym. Tak przyjaźni dla..."

Cynna, czyli łaskawość Augusta - strona 47
" EMILIA Więcej przewiduję... Nie lękaj się wyrzutów, lecz na sławę pomny, Wiedz, że mnie nie uwiedzie podstęp wiarołomny. A jeżeli ja błądzę... jeśliś ty niewinny, Pójdź się usprawiedliwiaj przed obliczem Cynny... MAKSYM Stój, pani... twoje życie... EMILIA..."

Cynna, czyli łaskawość Augusta - strona 48
" Ten jest smutek, Euforbie, twojej podłej rady... Lecz jakież równi tobie mogą dać przykłady? Wyzwoleniec nikczemnym niewolnikiem bywa, Chociaż stan zmieni... duszę też samą ukrywa. Twoja się czołga jeszcze... tyś mi sam doradził, Abym przemoc podźwignął, własny honor zdradził...."

Cynna, czyli łaskawość Augusta - strona 49
" Mam twe słowo, mojego dotrzymać przyrzekam. Żyjesz, Cynno, lecz z twojej nie wyszło pamięci, Jakie z dawna krew naszą dzieliły niechęci. Przodkowie twoi, pomnisz, do ostatniej chwili I mnie, i ojcu memu nieprzyjaźni byli. W ich obozie zrodzony, nawet po ich zgonie, Kiedy cię..."

Cynna, czyli łaskawość Augusta - strona 50
" Tyś jeden po nim, Cynno, to miejsce zastąpił. Dzisiaj nawet, gdy świata odmieniając postać, Chciałem obywatelem z samowładcy zostać, Tobiem i Maksymowi zwierzył te układy; Niepewny, twojej tylko trzymałem się rady. Dzisiaj jeszcze tej, której Rzym uwielbia wdzięki, Oddałem ci..."

Cynna, czyli łaskawość Augusta - strona 51
" Tłum ludzi, co na imię honoru się wzdryga, Których surowość prawa i sumienie ściga, Co unosząc swą zbrodnię i rozpacz, i trwogę, W powszechnym zamieszaniu jedną widzą drogę: Drogę hańby, zniszczenia, morderstw, okrucieństwa... Milczysz... więcej ze wstydu niżli z..."

Cynna, czyli łaskawość Augusta - strona 52
" I to jest, co Rzym wielbi, co szanuje w tobie; Stopniowi on te hołdy składa, nie osobie, Stopniowi, z którego byś w tejże chwili zstąpił, Gdybym ci tylko względu mojego uskąpił. Nie cofnę, com uczynił, ustępuję tobie, Panuj, jeżeli możesz, panuj na mym grobie. Lecz wyznaj... czy..."

Cynna, czyli łaskawość Augusta - strona 53
" Wydaj wyrok - obieraj sam śmierci rodzaje. Scena Druga August,Cynna,Emilia,Fulwia   EMILIA Jeszcześ nie wszystko odkrył, jeszcze ci zostaje Jedna pomsty ofiara, chciej ją poznać, panie... AUGUST I ty przeciw mnie, córko?... CYNNA O, okropny stanie! EMILIA Tak jest,..."

Cynna, czyli łaskawość Augusta - strona 54
" O jedną łaskę błagam, niech za twym rozkazem Śmierć połączy mnie z ojcem i kochankiem razem. AUGUST Dopókiż, wielkie bogi, do mego pogromu Szukać chcecie piorunów w moich własnym domu? Tyleż się na mnie ciosów bolesnych zgromadza! Julia najdroższe węzły i cześć moją..."

Cynna, czyli łaskawość Augusta - strona 55
" Panie, otwartej prawdy wysłuchaj wyznania, Gniew mój dawno poprzedził uczucia kochania. EMILIA Cynno! także na sławę kochanki nastajesz, Że gdy życie jest hańbą, umrzeć mi nie dajesz? CYNNA Umrzyj... lecz wstydem mego nie okrywaj czoła. EMILIA Mój wstyd... jeżeli..."

Cynna, czyli łaskawość Augusta - strona 56
" Stanie się wam zadosyć, połączę was wiecznie. Wyrok zapadł - wnet wasze nastąpią męczarnie I na widok tej śmierci trwoga świat ogarnie. Lecz cóż to? jeszcze bogi bronią mojej strony, Dzięki wam! mój przyjaciel Maksym ocalony! Scena Trzecia August,Emilia,Fulwia,Cynna,Maksym..."

Cynna, czyli łaskawość Augusta - strona 57
" I podłe w sercu moim wyczytała zdrady. Wiesz dalsze skutki, panie... i masz przed oczyma Widok tak czarnych zbrodni i rozpacz Maksyma. Jeśli jednak za życie, za tron ocalony Mogę się łaski jakiej spodziewać z twej strony, Nie żądam przebaczenia; tego chcę jedynie, Niech podły..."

Cynna, czyli łaskawość Augusta - strona 58
" Emilijo, godniejsze bierz przykłady ze mnie: Oto za stratę ojca ocalam ci męża. EMILIA Tyle wielkości duszy kogóż nie zwycięża? Przemogłeś twą dobrocią, nie hojnością darów. Wyrzekam się na zawsze bezbożnych zamiarów, Czuję żal w głębi serca i poznaję, panie, Że ci..."

Cynna, czyli łaskawość Augusta - strona 59
" I Rzym wreszcie zdumiony cnotami twojemi Zostawi ci spokojne panowanie ziemi. Chwale twojej ołtarze sam wystawiać będzie I słusznie w nieśmiertelnych umieszczony rzędzie, Godzien wieczne przybytki z niebiany zasiadać, Znający wielką sztukę, jak sercami władać, Napełnisz twym..."